Tổng hợp 5 quy trình lấy mẫu xét nghiệm ADN huyết thống

Xét nghiệm ADN huyết thống có thể sử dụng nhiều loại mẫu khác nhau để thực hiện phân tích ADN. Trong đó, các loại mẫu phổ biến gồm 5 loại sau: máu, tóc có chân, móng tay, cuống rốn và niêm mạc miệng. Mỗi loại mẫu có đặc điểm riêng, ảnh hưởng đến độ chính xác và cách bảo quản mẫu. Mời bạn cùng tham khảo thông tin về các bước lấy mẫu đúng cách của từng loại mẫu trong bài viết sau đây:

1. Lấy mẫu máu

Đặc điểm: Mẫu máu chứa nhiều tế bào bạch cầu – nơi ADN được bảo quản tốt, cho kết quả chính xác cao.

Quy trình lấy mẫu:

• Bước 1: Chuẩn bị kim chích máu,

• Bước 2: Sát khuẩn đầu ngón tay (đối với người lớn) hoặc gót chân (với trẻ sơ sinh).

• Bước 3: Dùng kim chích lấy vài giọt máu.

• Bước 4: Hứng máu vào ống EDTA hoặc nhỏ lên giấy thấm và để khô tự nhiên.

• Bước 5: Đóng gói mẫu trong túi sạch, ghi rõ thông tin người được lấy mẫu.

Lưu ý: Không cần nhịn ăn trước khi lấy máu. Bảo quản mẫu ở nhiệt độ phòng, tránh ánh nắng.

2. Lấy mẫu tóc có chân tóc

Đặc điểm: Chân tóc (nang tóc) chứa tế bào sống, là nơi chứa ADN. Mẫu tóc chỉ có thân thì không đủ để phân tích ADN.

Quy trình lấy mẫu:

• Bước 1: Chuẩn bị nhíp sạch, bao tay y tế, túi giấy hoặc phong bì sạch.

• Bước 2: Dùng nhíp nhổ nhẹ từ 5–8 sợi tóc có chân (nang tóc trắng ở gốc).

• Bước 3: Đặt tóc lên giấy sạch, tránh chạm tay vào phần chân tóc.

• Bước 4: Gói mẫu trong giấy, bỏ vào phong bì riêng có ghi tên người lấy mẫu.

Lưu ý: Không dùng tóc rụng tự nhiên vì thường không còn chân tóc. Bảo quản nơi khô ráo, không để trong túi nilon.

3. Lấy mẫu móng tay hoặc móng chân

Đặc điểm: Mẫu móng chứa ít tế bào ADN hơn so với máu hoặc tóc có chân, nhưng vẫn có thể sử dụng nếu không lấy được mẫu khác.

Quy trình lấy mẫu:

• Bước 1: Rửa sạch tay hoặc chân bằng xà phòng, lau khô.

• Bước 2: Dùng bấm móng sạch cắt khoảng 5–10 mảnh móng dài 3–5mm.

• Bước 3: Đặt móng vào giấy sạch, gói lại và bỏ vào phong bì ghi rõ thông tin.

Lưu ý: Không sơn móng trước khi lấy mẫu. Tránh để móng tiếp xúc với nước sau khi đã lấy mẫu.

4. Lấy mẫu cuống rốn (dành cho trẻ sơ sinh)

Đặc điểm: Cuống rốn là mô liên kết giàu ADN, thường được giữ lại sau sinh vài ngày.

Quy trình lấy mẫu:

• Bước 1: Chuẩn bị phong bì sạch, găng tay, giấy thấm.

• Bước 2: Lấy một đoạn cuống rốn khô (khoảng 1–2cm).

• Bước 3: Đảm bảo mẫu đã khô hoàn toàn (không còn mùi hôi, không ẩm).

• Bước 4: Gói trong giấy sạch, đặt vào phong bì riêng có ghi tên bé.

Lưu ý: Không lấy cuống rốn còn ướt hoặc có dấu hiệu phân hủy. Không để trong túi kín hoặc hộp nhựa.

5. Lấy mẫu niêm mạc miệng (miếng gạc miệng)

Đặc điểm: Niêm mạc miệng là nơi chứa nhiều tế bào bong tróc, rất giàu ADN và dễ thu mẫu không xâm lấn.

Quy trình lấy mẫu:

• Bước 1: Không ăn uống hoặc súc miệng ít nhất 30 phút trước khi lấy mẫu.

• Bước 2: Dùng tăm bông sạch (2–3 que), chà mạnh mặt trong má (2 bên) khoảng 30 giây mỗi bên.

• Bước 3: Để tăm bông khô tự nhiên trong 5–10 phút.

• Bước 4: Cho vào phong bì riêng, không để trong túi nilon.

Lưu ý: Không dùng tăm bông có đầu màu xanh/xanh dương (có chứa hóa chất nhuộm). Không dùng lại tăm bông đã qua sử dụng.

Tổng kết so sánh

Loại mẫu	Ưu điểm	Nhược điểm
Máu	Giàu ADN, dễ phân tích	Cần kỹ thuật lấy mẫu chuẩn
Tóc có chân	Thuận tiện, dễ lấy	Phải có chân tóc mới phân tích được
Móng tay	Dễ thu thập	Ít ADN, phân tích khó hơn
Niêm mạc miệng	Không xâm lấn, dễ thực hiện	Cần đúng kỹ thuật, tránh tạp nhiễm
Cuống rốn	Có nhiều ADN, dễ bảo quản	Phải đảm bảo khô, không hỏng