Ung thư cổ tử cung là một trong những loại ung thư phụ khoa phổ biến nhất ở phụ nữ. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm có hàng trăm nghìn ca tử vong liên quan đến căn bệnh này. Nguyên nhân chính gây ung thư cổ tử cung là virus HPV (Human Papillomavirus), đặc biệt là các chủng nguy cơ cao như HPV 16 và HPV 18.
HPV lây truyền chủ yếu qua đường tình dục. Ở nhiều người, hệ miễn dịch có thể kiểm soát và loại bỏ virus trong vòng 1–2 năm. Tuy nhiên, khi tình trạng nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài, virus có thể gây ra các biến đổi bất thường ở tế bào cổ tử cung. Nếu không được phát hiện và can thiệp kịp thời, những biến đổi này có thể tiến triển thành ung thư.
Vậy những yếu tố nào làm tăng nguy cơ nhiễm HPV dẫn đến ung thư cổ tử cung?
Các yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm HPV gây ung thư cổ tử cung
1. Hệ miễn dịch suy yếu
Hệ miễn dịch đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát HPV. Khi miễn dịch suy yếu, virus dễ dàng tồn tại và phát triển lâu dài hơn trong cơ thể.

Một số nguyên nhân làm giảm sức đề kháng gồm:
-
Nhiễm HIV hoặc các bệnh lý suy giảm miễn dịch khác.
-
Sử dụng thuốc ức chế miễn dịch trong điều trị sau ghép tạng, bệnh tự miễn hoặc ung thư.
Ở những đối tượng này, nguy cơ nhiễm HPV kéo dài và tiến triển thành ung thư cổ tử cung cao hơn rõ rệt.
2. Hút thuốc lá và hít khói thuốc thụ động
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng phụ nữ hút thuốc lá hoặc thường xuyên hít phải khói thuốc lá thụ động có nguy cơ mắc ung thư cổ tử cung cao hơn.
Các chất độc hại trong thuốc lá có thể làm tổn thương DNA của tế bào cổ tử cung, đồng thời làm suy yếu khả năng chống lại HPV của cơ thể. Nguy cơ này càng tăng nếu thời gian và tần suất tiếp xúc với khói thuốc càng nhiều.
3. Yếu tố sinh sản và nội tiết
Một số nghiên cứu cho thấy:
-
Sinh nhiều con làm tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung, có thể do những thay đổi nội tiết và tổn thương mô lặp đi lặp lại trong quá trình mang thai, sinh nở.
-
Sử dụng thuốc tránh thai đường uống lâu dài cũng có liên quan đến nguy cơ cao hơn, mặc dù cơ chế chưa hoàn toàn được giải thích rõ.
4. Béo phì
Ở phụ nữ béo phì, việc tầm soát và phát hiện sớm tổn thương tiền ung thư thường gặp khó khăn hơn. Điều này dẫn đến tỷ lệ bỏ sót khi xét nghiệm và chẩn đoán, khiến nguy cơ tiến triển thành ung thư tăng lên.
Ngoài ra, béo phì còn liên quan đến sự thay đổi hormone, làm ảnh hưởng đến hệ miễn dịch và quá trình kiểm soát HPV.

5. Quan hệ tình dục sớm hoặc nhiều bạn tình
Theo WHO, độ tuổi bắt đầu quan hệ tình dục có liên quan chặt chẽ đến nguy cơ nhiễm HPV.
-
Phụ nữ bắt đầu quan hệ từ 15 tuổi có nguy cơ nhiễm HPV cao gấp đôi so với những người bắt đầu quan hệ sau 20 tuổi.
-
Quan hệ tình dục với nhiều bạn tình hoặc với bạn tình có nhiều quan hệ tình dục khác cũng làm tăng khả năng phơi nhiễm với HPV nguy cơ cao.
Cổ tử cung ở tuổi vị thành niên chưa phát triển hoàn thiện, dễ bị tổn thương hơn khi có quan hệ tình dục, tạo điều kiện để HPV xâm nhập và gây nhiễm trùng.
Làm gì để phòng ngừa ung thư cổ tử cung do HPV?
Dù có nhiều yếu tố nguy cơ, ung thư cổ tử cung là bệnh có thể phòng ngừa được nếu phụ nữ chủ động bảo vệ sức khỏe. Một số biện pháp quan trọng bao gồm:
1. Tiêm vắc xin HPV
-
Vắc xin HPV giúp bảo vệ chống lại các chủng virus nguy cơ cao, đặc biệt là HPV 16 và 18 – nguyên nhân của khoảng 70% ca ung thư cổ tử cung.
-
Hiệu quả cao nhất khi tiêm trước khi bắt đầu quan hệ tình dục, nhưng phụ nữ trưởng thành vẫn có thể tiêm để giảm nguy cơ.
2. Tầm soát định kỳ
-
Xét nghiệm HPV: Phát hiện sớm sự hiện diện của virus nguy cơ cao.

-
Phết tế bào cổ tử cung (Pap smear): Tìm ra những thay đổi bất thường ở tế bào trước khi chuyển thành ung thư.
-
Kết hợp cả hai phương pháp giúp nâng cao hiệu quả phát hiện sớm.
3. Thay đổi lối sống lành mạnh
-
Tránh hút thuốc và hạn chế tiếp xúc với khói thuốc thụ động.
-
Quan hệ tình dục an toàn, sử dụng bao cao su để giảm nguy cơ lây nhiễm HPV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác.
-
Duy trì cân nặng hợp lý, tăng cường dinh dưỡng và vận động để nâng cao sức đề kháng.
Virus HPV là nguyên nhân chính gây ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên, không phải ai nhiễm HPV cũng tiến triển thành ung thư. Nguy cơ sẽ cao hơn ở những người có hệ miễn dịch suy yếu, hút thuốc lá, béo phì, sinh nhiều con, dùng thuốc tránh thai lâu dài, hoặc quan hệ tình dục sớm.
Việc tiêm vắc xin HPV, tầm soát định kỳ và giữ lối sống lành mạnh chính là chìa khóa giúp phụ nữ giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh, bảo vệ sức khỏe sinh sản và chất lượng cuộc sống.
Địa chỉ liên hệ:
Viện Công nghệ DNA
Địa chỉ: Tầng 4, tòa nhà New Skyline, KĐT Văn Quán, Hà Đông, Hà Nội
Website: https://viencongnghedna.com.vn/
